ΤΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ / GRAPES FOR BEGINNERS

Από την αρχαιότητα, το σταφύλι αποτελεί ένα από τα κυρίαρχα τρόφιμα στο τραπέζι αλλά και στο ποτήρι μας.

DSC_0002

Γενικά

Το σταφύλι είναι ο καρπός του ανθοφόρου φυτού Vitis. Τα σταφύλια είναι ένας τύπος φρούτου που αναπτύσσεται σε συστάδες (περίπου 15 έως 300) και μπορεί να είναι πορφυρό, μαύρο, σκούρο μπλε, κίτρινο, πράσινο, πορτοκαλί και ροζ. Κυρίως οι ανθοκυάνες μεταξύ της μεγαλύτερης οικογένειας πολυφαινολών στα πορφυρά σταφύλια είναι υπεύθυνες για τις ποικίλες αποχρώσεις του πορφυρού κόκκινου κρασιού. Τα “λευκά” σταφύλια είναι στην πραγματικότητα πράσινα στο χρώμα και προέρχονται από το πορφυρό σταφύλι. Οι μεταλλάξεις σε δύο ρυθμιστικά γονίδια των λευκών σταφυλιών απενεργοποιούν την παραγωγή ανθοκυανινών, οι οποίες ευθύνονται για το χρώμα των μοβ σταφυλιών. Τα σταφύλια μπορούν να καταναλωθούν φρέσκα ή να χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή κρασιού, σταφίδας, ξιδιού κ.λπ.

Ιστορία

Η καλλιέργεια του εξημερωμένου σταφυλιού ξεκίνησε πριν από 6.000-8.000 χρόνια στη Μέση Ανατολή. Τα πρώτα αρχαιολογικά ευρήματα για τη δεσπόζουσα θέση της οινοποίησης στο ανθρώπινο πολιτισμό χρονολογούνται πριν από 8.000 χρόνια στη Γεωργία. Τα αρχαία αιγυπτιακά ιερογλυφικά καταγράφουν την καλλιέργεια πορφυρών σταφυλιών. Επιπλέον, άλλοι αρχαίοι πολιτισμοί όπως οι Έλληνες, οι Φοίνικες και οι Ρωμαίοι καλλιέργησαν ποικιλίες πορφυρών σταφυλιών τόσο για φαγητό όσο και για παραγωγή κρασιού. Η καλλιέργεια σταφυλιών αργότερα θα εξαπλωθεί και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, καθώς και στη Βόρεια Αφρική και τελικά στη Βόρεια Αμερική. Η ζύμη (ζυμομύκητας), ένας από τους πρώτους εξημερωμένους μικροοργανισμούς, απαντάται φυσικά στη φλούδα των σταφυλιών, οδηγώντας στην ανακάλυψη αλκοολούχων ποτών όπως το κρασί. Όλες οι ποικιλίες κρασιού παράγονται σήμερα από τις ποικιλίες του είδους Vitis vinifera.

DSC_0016

Επιδράσεις στην υγεία

Μια τυπική μερίδα 100 γρ. σταφυλιών παρέχει μόνο 69 kcal και μηδενικά επίπεδα χοληστερόλης. Τα σταφύλια είναι μια πλούσια πηγή βιταμινών όπως η βιταμίνη C, η βιταμίνη Α, η βιταμίνη Κ και οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Περιέχουν επίσης υψηλά επίπεδα ιχνοστοιχείων όπως ο σίδηρος (ο οποίος είναι ιδιαίτερα συμπυκνωμένος στις σταφίδες), το μαγγάνιο και ο χαλκός, τα οποία είναι απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία των αντιοξειδωτικών ενζύμων. Επιπλέον, μια τυπική μερίδα 100 γρ. σταφυλιών περιέχει περίπου 191 mg καλίου, που είναι ένας πολύτιμος για την υγεία ηλεκτρολύτης. Τα σταφύλια είναι επίσης πλούσια στην πολυφαινολική φυτοχημική ένωση ρεσβερατρόλη, η οποία είναι ένα από τα πιο ισχυρά αντιοξειδωτικά που απαντώνται στη φύση. Έχει βρεθεί ότι παίζει προστατευτικό ρόλο έναντι λοιμώξεων από ιούς  και μύκητες, του καρκίνου του παχέος εντέρου και του προστάτη, της στεφανιαίας νόσου και εκφυλιστικών νευρικών νόσων όπως η νόσος του Alzheimer. Συγκεκριμένα, η ρεσβερατρόλη μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου μεταβάλλοντας τους μοριακούς μηχανισμούς μέσα στα αιμοφόρα αγγεία. Επιπλέον, τα σταφύλια είναι πλούσια σε άλλα πολυφαινολικά αντιοξειδωτικά όπως οι ανθοκυανίνες (ειδικά στα κόκκινα σταφύλια) και τα φλαβονοειδή όπως οι κατεχίνες (ειδικά στα λευκά σταφύλια) που έχουν βρεθεί να έχουν προστατευτικές λειτουργίες όπως αντι-αλλεργικές, αντιφλεγμονώδεις, αντιμικροβιακές και αντικαρκινικές.

Το Γαλλικό παράδοξο

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι αν και οι Γάλλοι τείνουν να καταναλώνουν υψηλότερα επίπεδα ζωικού λίπους σε σύγκριση με άλλες δυτικές χώρες, η συχνότητα εμφάνισης καρδιακών παθήσεων παραμένει χαμηλή στη Γαλλία. Αυτό το φαινόμενο έχει ονομαστεί «το γαλλικό παράδοξο» και έχει αποδοθεί στην τακτική κατανάλωση κόκκινου κρασιού. Εκτός από τα πιθανά οφέλη της ίδιας της αλκοόλης, συμπεριλαμβανομένης της μειωμένης συσσώρευσης αιμοπεταλίων και της αγγειοδιαστολής, οι πολυφαινόλες και τα φλαβονοειδή παρέχουν τα παραπάνω οφέλη για την υγεία. Αν και η υιοθέτηση της κατανάλωσης κρασιού δεν συνιστάται από ορισμένες υγειονομικές αρχές, σύμφωνα με το γαλλικό παράδοξο αλλά και με σημαντικό όγκο έρευνας, η μέτρια κατανάλωση, όπως ένα ποτήρι κόκκινο κρασί την ημέρα για τις γυναίκες και δύο για τους άνδρες, μπορεί να αποφέρει οφέλη για την υγεία.

DSC_0029

Since ancient times, the grape is one of the predominant foods on the table but also in our glass.

In general

A grape is a fruit of the flowering plant genus Vitis. Grapes are a type of fruit that grow in clusters (approximately 15 to 300) and can be purple, black, dark blue, yellow, green, orange, and pink. Mostly anthocyanins among the larger family of polyphenols in purple grapes are responsible for the varying shades of purple in red wines. “White” grapes are actually green in color, and are evolutionarily derived from the purple grape. Mutations in two regulatory genes of white grapes turn off production of anthocyanins, which are responsible for the color of purple grapes. Grapes can be eaten fresh or they can be used for making wine, raisins, vinegar etc. 

History

The cultivation of the domesticated grape began 6,000–8,000 years ago in the Middle East. The earliest archeological evidence for a dominant position of wine-making in human culture dates from 8,000 years ago in Georgia. Ancient Egyptian hieroglyphics record the cultivation of purple grapes. Moreover, other ancient civilizations such as Greeks, Phoenicians, and Romans cultivated purple grapes for both eating and wine production. The growing of grapes would later spread to other regions in Europe, as well as North Africa, and eventually in North America. Yeast, one of the earliest domesticated microorganisms, occurs naturally on the skins of grapes, leading to the discovery of alcoholic drinks such as wine. All wine varieties today are produced form the Vitis vinifera cultivars.

DSC_0017

Health effects

A typical serving of 100 g fresh grapes provide only 69 kcal and zero cholesterol levels. Grapes are a rich source of vitamins such as vitamin C, vitamin A, vitamin K and vitamins of the B complex. The also contain high levels of   micronutrient minerals like iron (which is especially concentrated in raisins), manganese and copper which are essential for the proper function of antioxidant enzymes. Moreover, a typical serving of 100 g of fresh grapes contain about 191 mg of health benefiting electrolyte, potassium. Grapes are also rich in polyphenolic phytochemical compound resveratrol which is one of the most powerful anti-oxidants found in nature. It has been found to play a protective role against viral/ fungal infections, colon and prostate cancers, coronary heart disease and degenerative nerve diseases like Alzheimer’s disease. Specifically, resveratrol reduces stroke risk by altering the molecular mechanisms inside the blood vessels. Moreover, grapes are rich in other polyphenolic antioxidants such as anthocyanins (especially in red grapes) and flavonoids such as catechins (especially in white grapes) which have been found possess health-protective functions such as anti-allergic, anti-inflammatory, anti-microbial, as well as anti-cancer activity.

French paradox

Researchers have discovered that although the French tend to eat higher levels of animal fat compared to other Western countries, the incidence of heart disease remains low in France. This phenomenon has been termed the French paradox, and has been attributed to the regular consumption of red wine. Apart from potential benefits of alcohol itself, including decreased platelet aggregation and vasodilation, polyphenols and flavonoids provide the above mentioned health benefits. Although adoption of wine consumption is not recommended by some health authorities, according to the French paradox and to a significant volume of research, moderate consumption, such as one glass of red wine a day for women and two for men, may confer health benefits.

DSC_0020

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s